Xurxo Mariño: "Non toda a información é coñecemento, hai que facer un cribado"

A Coruña

Xurxo Mariño, biólogo, neurocientífico e divulgador galego, foi recoñecido co Premio de Divulgación Científica 2026 da Real Academia Galega das Ciencias, un galardón que pon en valor décadas de traballo achegando o coñecemento á sociedade. A súa traxectoria combina investigación, docencia e unha intensa actividade divulgadora en medios como radio, televisión e eventos científicos.

Un científico con curiosidade sen límites

Mariño, profesor no departamento de Fisioterapia, Medicina e Ciencias Biomédicas da Universidade da Coruña e membro do grupo de Neurociencia e Control Motor, define a súa carreira como un equilibrio entre especialización e curiosidade global.

Aínda que estudou bioloxía, recoñece un interese transversal por disciplinas como a xeoloxía, a astronomía ou a cosmoloxía. “Hai que centrarse para investigar, pero na divulgación as miradas son moito máis amplas”, explica.

A importancia da divulgación científica na sociedade

O premiado insiste en que a comunicación da ciencia é clave para construír unha cidadanía crítica. Nun contexto no que a información é abundante, pero non sempre rigorosa, a divulgación permite transformar datos en coñecemento útil.

Segundo Mariño, a sociedade enfróntase a decisións complexas —como o uso da enerxía nuclear ou os alimentos transxénicos— e para tomar posicións informadas é fundamental comprender a base científica.

“A información non é coñecemento; hai que filtrala e transformala”, destaca.

O reto dos bulos científicos

Nunha era marcada pola desinformación, Mariño sinala que un dos principais desafíos é axudar á xente a identificar fontes fiables. Recomenda acudir sempre á orixe da información e comprobar se existe respaldo en publicacións científicas revisadas por pares.

Os bulos relacionados coa saúde, advirte, son especialmente perigosos pola súa capacidade de influír directamente na vida das persoas.

A televisión como ferramenta de divulgación

A súa participación en programas como Órbita Laika demostra o potencial dos medios audiovisuais. Aínda que inicialmente era escéptico coa televisión, recoñece agora a súa capacidade para chegar a grandes audiencias.

“É unha maneira marabillosa de achegar a ciencia a moita xente”, afirma sobre este formato, que leva máis dunha década en emisión.

Neurociencia: o gran misterio da mente humana

Como especialista en neurociencia, Mariño centra parte do seu traballo en explicar como funciona o sistema nervioso e, sobre todo, as súas limitacións.

Un dos grandes enigmas segue sen resolverse:como emerxe a conciencia a partir da actividade de 86.000 millóns de neuronas.

Aínda que a ciencia avanzou moito no estudo das neuronas a nivel molecular, o salto cara á experiencia consciente segue sendo unha das fronteiras máis fascinantes da investigación.

Emocións: entre o biolóxico e o social

Mariño distingue entre emocións básicas —como medo, alegría ou tristeza— que compartimos con outros mamíferos, e emocións sociais —como os celos ou a envexa— propias da interacción humana.

Estas últimas son máis difíciles de estudar desde a neurociencia, xa que dependen en gran medida do contexto cultural e social.

Ciencia, humanidades e pensamento

Para Mariño, a ciencia non está illada: conecta coa filosofía, a literatura e outras disciplinas. De feito, considera que os mellores científicos son aqueles que tamén teñen unha forte dimensión humanística.

“A ciencia é profundamente poética”, asegura, poñendo como exemplo a capacidade de coñecer a composición do sol ou entender que nun anaco de carbón está almacenada a luz de millóns de anos.

Que move o mundo?

Ante a pregunta de que forza impulsa á humanidade, Mariño aposta pola interacción social:

“O máis importante é o amor, entendido como a capacidade de relacionarnos e comunicarnos”.

Para el, a linguaxe e a capacidade de compartir ideas son os piares que permitiron construír a sociedade actual.

Un referente da divulgación en Galicia

Ademais da súa carreira científica, Xurxo Mariño é membro fundador da Asociación Galega de Divulgadores e participou en múltiples proxectos de comunicación científica.

O seu recoñecemento en 2026 non só premia unha traxectoria, senón tamén unha forma de entender a ciencia: aberta, accesible e conectada coa sociedade.